Tekst/Taal    Antenne  


    Zicht op de site>>



2015

Uit een personeelsadvertentie:

Een directeur die de school
ombouwt tot een integraal kind
centrum met behoud van de
multiculturele identiteit en de
onderwijskwaliteit.

Zie www.obsdekaap.nl
of www.staij.nl
(Stichting Samen tussen Amstel en IJ)

Woord van het Jaar 2014
Bij stemming verkozen: Dagobertducktaks. Inderdaad: een opmerkelijk en goed gevonden woord voor een speciale belasting over het vermogen van superrijken. Overigens is het woord er eerder dan de blauwe envelop.
Eervolle tweede: moestuinsocialisme. Als reactie op een onhandig optreden van staatssecretaris Jetta Klijnsma. Nummer drie: stemfie. Achterblijvers: clownspiet, crimiclown, fotobom, jihadgezin, kalifaatganger, straatintimidatie en wegkijkstaat.

Er mogen ook woorden weg: oudjes (ben ik het roerend mee eens), participatiesamenleving en yolo (oftewel: you only live once).

Verschenen:
De Taalcanon. Alles wat je altijd al had willen weten over taal. Uitgeverij Meulenhoff,
25,-. Zie ook www.taalcanon.nl

Overigens is er in NL sprake van een overdosis canons. Onze Taal signaleert in het novembernummer van 2012.

2012

Daar zijn ze weer: de rijtjes.

Van Dale bijt het spits af. Woord van het jaar 2012 is: Project X-feest Niet iets om trots op te zijn of blij om te worden. Op de tweede plaats: bangalijst, gevolgd door inbrekersrisico. Ik vrees dat nu al heel wat mensen het hoe en waarom niet weten, laat staan over x jaar.

De Vlamingen zijn, zoals gebruikelijk, luchtiger van keus dan hun bovenburen. Frietchinees getuigt.

Onze Taal opteert voor plofkip. Op grote afstand gevolgd door appen (whatsappen) en pandapunt (een maand zonder seks). Eerder schitteren daar: weigerambtenaar, gedoogsteun en twitteren.

In de Verenigde Staten zijn taalpuristen boos over fiscal cliff (begrotingsravijn), YOLO (You Only Live Once) en passion, c.q. passionate. Dat laatste met name omdat het te pas en te onpas wordt gebruikt. In het NL geldt zulks evenzeer.

Een ander fenomeen dat afschuw verdient is trending. Trend als een soort werkwoord...

2011

Wildbreien - het mooiste nieuwe woord van 2011
Althans volgens de in totaal 694 stemmers op een neologismenverkiezingssite. De tweede plaats is voor infobesitas. Daarna onder meer: boemerangkind, twitteratuur, zeurkassa, draaideurpremier en verdwijnsubsidie. De rode lamp gaat naar: jokerjaar.
www.inl.nl (Instituut voor Nederlandse Lexicologie, zich noemende: schatkamer van de Nederlandse taal)

Ontluikende woorden. Je komt ze steeds vaker tegen.
Nee, ik bedoel niet crisis, maar:

  • bizar
  • blunder
  • dingetje
  • extreem
  • indalen
  • inspiratie
  • klopt
  • landen
  • lekker
  • meldpunt
  • het nieuwe (en vul dan maar aan: denken, pinnen, rijden, storten, vloeken, werken. Daar komt nog wel meer bij...)
  • stapelen (met en zonder beginkapitaal...),
  • zal 'k maar zeggen
alsook woorden met dubbele medeklinkers, zoals Pllek. Café, restaurant en theater ineen, pal aan Strand Noord te Amsterdam. Per voorjaar 2012.

2010

'Noodgedwongen spreek je met zijn allen een soort Steenkolenengels waardoor je met een sukkelgang van twintig kilometer per uur door de materie gaat, terwijl je in je eigen taal normaal honderd kilometer per uur haalt.'

Jurgen Bey over Engels in het NL vormgevingsonderwijs.

Woord van het jaar 2010: gedoogregering. Niet bepaald iets om vrolijk van te worden. Geef mij dan maar nummer twee: daggeren. Oftewel het nabootsen van de daad tijdens de dans.

Het is een calvinistisch verschil. Engelstaligen noemen
het: whistle blowing. Een fluitje - zij het niet van een cent.
Wij - zwaar op de hand - hebben het over klokkenluiders...
Je hoort het gegalm al op je afkomen.


Drink een boek!
Arnon Grunberg, schrijver en Volkskrant icoon, is geëerd met een wijn. Speciaal voor hem gecomponeerd en gebotteld. Op het wijngoed van (houd je vast) Markies van Griˆon in El Palacio de El Rincón, Madrid. Tien procent Garnacha, negentig procent Syrah. Tien maanden gelagerd op nieuw Frans eikenhout. Freud 2007 is de naam (waarom blijft een raadsel). Een volle achterpagina beveelt aan. € 19,95, uitsluitend via www.volkskrant.nl/webwinkel

 


Waar woon je?
Avenida Súper Mario Bros 34.

Ja, zo'n antwoord kun je tegenkomen in Zaragoza. In de nieuwbouwwijk Arcosur. Geen Spaanse woordneefjes van Gedempte Geeuwkade of Verlengde Rozenstraat, maar namen van videospelletjes. Mits ze niet naar geweld verwijzen. Super Mario Bros dus. En The Sims, Sonic the hedgehog, The legend of Zelda, Prince of Persia, Age of Empires, Gran Turismo, Space Invaders, Final Fantasy, Samus Aran en Tetris. Met dank aan Iñaki Oñorbe Genovesi



Aamborstigheid en zwijmelgeest zijn twee van de kleine duizend woorden die op het punt staan te verdwijnen. Of al zijn verdwenen. Ze staan in Van Dale, om precies te zijn in het Modern verdwijnwoordenboek. Samengesteld door Ton den Boon. Wat betekenen aamborstigheid en zwijmelgeest, trouwens? En lillebenen, liplap, lodderoog, lombard en loopmeisje?

Antwoord>>


Nieuwe woorden, nieuwe uitdrukkingen. Veranderingen in uitspraak. Onbekende woorden. Verouderende woorden. Dialectwoorden. Taalergernissen. Mooie woorden, mooie uitdrukkingen. Opvallende taalzaken. Je kunt ze lezen, je kunt ze melden op www.meldpunttaal.nl De jonge site bevat ook al een aantal woordenboeken, waaronder het, onmisbare, plantenwoordenboek.

Ik meld, op 3 september 2010>>


www.meertens.knaw.nl
Het Meertens Instituut van de Koninklijke Academie van Wetenschappen te Amsterdam en de Universiteit van Utrecht hebben samen een voornamen databank on line gezet. Daaruit blijkt onder meer de populariteit van namen. Paul, als eerste voornaam, beleeft zijn hoogtepunt in 1961. In mijn geboortejaar, 1938, is Paul zeker niet populair, doch in 2009 is er sprake van een dieptepunt, op het randje van uitsterven... Van zo'n 20.000 voornamen valt op de site een verklaring te vinden. Later meer.

Overigens bevindt zich op dezelfde site de zogeheten familienamen databank. Ik weet al dat er meer Mertzen in den lande wonen dan ik er ken. Te gelegener tijd verdiep ik me.




  De toespraak die niet wordt uitgesproken...>>




Het Nederlands in de Grondwet?
Ik weet niet of ik er blij mee ben, maar het lijkt er op dat het Nederlands, dat de Nederlandse taal, wordt verankerd in de Grondwet. Ter bescherming. Eigenlijk zou ik liever zien dat er in de praktijk van alledag méér zou worden gedaan ten behoeve van de landstaal. Bij voorbeeld aan universiteiten, alwaar steeds meer Nederlanders worden verplicht Engels tegen elkaar te spreken. Vanwege de -verhoopte- komst van goed betalende buitenlandse studenten. Chinese onder meer. Ook zou de overheid zelve onnodig Engels kunnen afzweren. Zoals www.internetbootcamp.nl En geen namaak Engels meer bedenken. Zoals mainport.

de Volkskrant>>