Tekst/Taal    Aanraders  


Aanraders

Harry Kramp is een reclamefenomeen. Melk de witte motor getuigt. En niet als enig idee, niet als enige slagzin, die zich in het geheugen heeft gekerfd. Nu, anno 2010, publiceert hij een boek. Waarin hij zijn vak (ook het mijne, maar ik schop het niet zover) huwt aan een verfoeilijk verschijnsel: de wereldwijde handel in vrouwen. Inclusief: misbruik en moord. Alsook: de strijd er tegen. Het boek is een thriller, van 432 pagina's, met een cover in diverse kleuren. Bij mij overheerst roze. De commercial. Ja, die is de verbindende schakel. Op te nemen, opgenomen, in Valparaíso, Chili, aan de Grote Oceaan. Het centrum van. Harry verbindt voorvoelbaarheid en verrassing, herkenning en ontkenning, loomheid en spanning, schieten (meters film) en schieten (dodende kogels). Ook de sex komt beeldend aan bod. Ik heb het boek in hoog tempo gelezen. En ik heb er ten zeerste van genoten! www.uitgeverijluitingh.nl

Grafisch ontwerper, jazeker. Fotograaf, ook. En nu? Architect? Nee. Of toch? Titus Swart bouwt huizen. Puur van vorm. Vijf bij vijf bij zes. Centimeter. Volvlaks en contour. In wit en zwart. Geen erfpacht, geen OZB. En je hoeft er niet voor naar de bank. Of naar de hypotheker...

Warm aanbevolen, Paul Mertz

www.2is1.nu/huis

Kleindochter Judith en achterkleinzoon Alexander David reizen in juni 2009 naar Theresienstadt en Auschwitz. In het voetspoor van David Eduard Belinfante en Judith Belinfante-Mendes. Er is één verschil. Ze komen terug. Hun voorouders niet. David Eduard overlijdt onderweg - Judith wordt bij aankomst vergast. Het is het allerlaatste Jodentransport: 28 oktober 1944.

Alexander David maakt indringende foto's, Judith schrijft al even pregnant. Ze delen hun gevoelens met ons in een boek, ISBN 978 90 802029 5 5, Paloma Pers. Ook te koop in het Joods Historisch Museum te Amsterdam. www.jhm.nl

Tot en met 25 januari 2011 is er een tentoonstelling in de Oba, rechts van het Centraal Station. www.oba.nl

An meine Kinder
Werk en leven van Reinier Saul

Reinier Saul leeft een bewogen leven. Hij wordt geboren op 4 juli 1910 in Duisburg. Zijn vader sneuvelt in 1915. Als joodse frontsoldaat die het opneemt voor de Duitse zaak - in de Eerste Wereldoorlog. Reinier heeft een zwakke gezondheid, trekt van kuuroord naar kuuroord, maar beleeft prachtige tijden in een bruisend Berlijn. Daar ontmoet hij, onder velen, Marlène Dietrich, Romain Rolland, Thomas Mann (en niet te vergeten diens dochter Moni, met wie hij een lange, platonische vriendschap onderhoudt). In 1933 ziet hij zich gedwongen te vluchten. Naar Nederland. Zes jaar later trouwt hij met Grace Swart, kappersdochter. Reinier is een -niet onsuccesvol- grafisch ontwerper, tekenaar, illustrator, cartoonist. Voorts kan hij gedachten en gevoelens zeer wel verwoorden. Doch de tijd trekt diepe voren. Zijn moeder pleegt zelfmoord, in 1942, om aan deportatie te ontkomen. De Tweede Wereldoorlog jaagt hem op en blijft hem achtervolgen. Grace raakt ongeneeslijk aan de drank. Therapie baat geen van beiden. Uiteindelijk beneemt Reinier zich het leven, in 1977...

Ooit schrijft hij: 'Ik ben Jood van afkomst, Duits door mijn geboorteplaats en Nederlander door mijn paspoort. Dat levert enkele problemen op.' Inderdaad.

Debbie Saul, kleindochter van Reinier, 1971, grafisch ontwerper, krijgt in 1997 een hutkoffer. Uit de nalatenschap van haar oom Steven, jongste zoon van Reinier. Zelfmoord ook. Ze doet er niets mee, laat hem dicht. Tot een zaterdagmiddag in het voorjaar van 2002. Het ding zit vol. Tekeningen, foto's, folders, schetsontwerpen, reclamedrukwerk. Een onoverzichtelijke massa. Waarin een dagboek. Later, na het zien van een documentaire over Anne Frank, neemt ze een kloek besluit. Ze inventariseert, leest, kijkt, ordent, onderzoekt aanvullend en maakt een boek. Beeldschoon en omvattend. Over leven en werk van haar opa. Oprecht, zorgvuldig, betrokken, niet té dichtbij. Boeiend, indrukwekkend en telkens verrassend.

99 Uitgevers, ISBN 978-90-78670-12-4 www.99uitgevers.nl

Overigens wordt tijdens een toegewijde bijeenkomst op 22 april 2010 de hutkoffer, het archief, door de familie Saul officieel overgedragen aan de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Aan het Rokin. Opvolgend ontvangt Judith Belinfante het eerste exemplaar van het boek. Uit handen van Debbie Saul.

        
Fred de la Bretonière                                               Han Ebbelaar

Little Wonders toont en bundelt 205 grenen plankjes, van 15 bij 20 centimeter. Gefotografeerd door Studio XS, Bart Nieuwenhuijs. De beelden vormen de neerslag, de weerslag, van een jubelverzoek. Door Wiet Hekking van het tienjarige WonderWood. Aan, wat wordt genoemd, zijn creatieve netwerk. 'Doe iets. Met dat hout waarvan ik houd.' Het resultaat is fascinerend. ISBN 978-94-90422-01-1. www.wonderwood.nl

Rauw, hees, heftig en o, zo mooi!
Het is de geschiedenis van de mensheid. Die komt uit het water gekropen, gaat op twee benen lopen. Dimitri Verhulst sleurt je door de eeuwen, door de Werdegang. In een oerknal van taal, zoals de flaptekst stelt. Zonder het woord mens te gebruiken. En zonder ook maar een mensennaam te noemen. Wij zijn simpelweg: 't. Ik ben zelden jaloers op schrijvers. Op hem hevig. ISBN 978 90 254 2953 9 www.uitgeverijcontact.nl

'Soms heb ik wel eens het vermoeden dat Lili in kattengidsen vermeld staat als geheimtip. Chez Lili, Bed & Breakfast plus Table d'hôte.' Zo begint Philip Freriks de flaptekst van het boekje dat hij samen met zijn vrouw Lili aan katten wijdt. Feit is dat Lili een buitengewone aantrekkingskracht uitoefent op katten en katers. Een van hen heeft haar weer aan het schilderen gezet. Een reeks portretten is het heerlijke gevolg. Monsieur Lili, zoals manlief in Frankrijk wel wordt genoemd, completeert met beeldschone verhalen, die verre uitstijgen boven CV's. Les chats de Lili, uitgeverij Conserve, ISBN 978 90 5429 274 6 www.conserve.nl

Onthutsend
Ik zal niet proberen te beschrijven wat Jeroen Smit te boek stelt. In De Prooi. Over ruim vierhonderd pagina's. Blinde trots breekt ABN Amro, vat hij subtitelend samen. Maar onthutsend, ontstellend, verbijsterend is het allemaal wel. In zeventien jaar tijd worden drie instituten om zeep gebracht: de voorname ABN, vorstelijk voortgekomen uit de Nederlandsche Handel Maatschappij (van Koning Willem I) en de Twentsche Bank; Amro Bank (een samengaan van de Amsterdamsche Bank en de Rotterdamsche dito) en de combi ABN Amro. Het boek heeft een register met honderden namen. Zou er een trefwoordenlijst zijn toegevoegd dan zouden daar zonder meer op pronken: eigenwaan, ijdelheid, slaafsheid, gebrek aan empathie, desinteresse, luiheid, gehoorzaamheid, achterkamer, onderonsje, status, verspilling, stupiditeit. Om nog maar te zwijgen van zwijgzaamheid, bloedgroepenstrijd, zwalken en verwaarlozing. Van de klanten met name. Een alerte epiloog (van 6 oktober '08) verbindt de terugblik met het heden van de systeemcrisis, Wouter Bos en de teloorgang van medemoeder Fortis. Prometheus, ISBN 978 90 446 132 4 www.uitgeverijprometheus.nl

Totok II Zestien gedichten van Adriaan van Dis. Over het oude Indië. Even zoveel typerende collages van Harald Vlugt. En een cd waarop Van Dis zijn werk voorleest. Kijken, lezen, luisteren. Bij voorkeur tegelijk. Dat is, waarachtig, een ongekend genoegen. Aangereikt door 99 Uitgevers in Haarlem. Een nog jonge uitgeverij met een opmerkzaam oog en een bekoorlijke, persoonlijke, smaak. ISBN 978-90-78670-04-9. www.99uitgevers.nl
Meer>>

Pierre Janssen: Van Gogh is niet meer. Zie de rubriek: ooit>>

'Toen ik klein was, had ik een broer. Hij was mijn grote broer. Hij hielp mij, ook al kon hij zichzelf niet helpen. Op een dag verdween hij.' Dat is de kern, ten voeten uit, van Hannu, Hannu. Geschreven door de Noor Geir Gulliksen (1963). En voor zover ik kan beoordelen prachtig vertaald door Bernadette Custers. Het boekje gaat over twee kinderen en is bedoeld voor kinderen. Hetgeen niet wegneemt dat ik het met ingehouden adem heb gelezen. Tot en met de laatste zin: 'Ik denk niet meer zo vaak aan mijn broer. Af en toe wel, dan denk ik toch aan hem'. Ik denk dat ik Hannu, Hannu elk half jaar zal herlezen. ISBN 978-90-8568-133-5    www.lannoo.com/kindenjeugd

Het leven begint bij melk. Oftewel: de geschiedenis van de zuivelindustrie in de Haagse regio. Een uitgave van de Stichting Haags Industrieel Erfgoed. Geschreven door Antoinette van der Horst en Koos Havelaar. Mede op basis van interviews met een flink aantal betrokkenen. Opkomst en nadagen van de Haagse zuivel, distributie, marketing, reclame. Veel oog voor de schoonheid van gebouwen, verpakkingen, uitingen. M-Brigade, Joris Driepinter en vlaflip worden geenszins vergeten. ISBN 978-90-804671-3-2    www.shie.nl

De bedrijfsnamenfabriek, trends & kuddegedrag, door Erwin Wijman. Nieuw Amsterdam Uitgevers. ISBN 9789046802212

Ad van Liempt over Frieda Menco - Brommet. 'Frieda, verslag van een gelijmd leven'.
Een uitgave van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.
ISBN-10 90-72486-34-X ISBN-13 978-90-72486-34-9.

Frieda (11 augustus 1925) woont een tijdlang in de Zuider Amstellaan, nu de Rooseveltlaan. Om precies te zijn op nummer 74, vlak bij de Waalstraat. Met vader Jo en moeder Rebecca. Van huis uit: Ritmeester. Ze doet de driejarige Handelsschool aan de P.L. Takstraat (drie minuten lopen) en stapt, met haar diploma, naar de overbuurman, de 2e OHS. Vierde klas, van vijf. Intussen is Nederland bezet gebied. Directeur F.G. Schuringa meldt ook haar naam. Aan de speciale gevolmachtigde van de rijkscommissaris. Frieda ('Op 10 mei werd ik joods') moet naar een andere school. Op 16 juli 1942 duikt het gezin onder. In Warmond. Dan en daar begint een gruwelijke tijd. Het boekje (122 pagina's) weegt als lood, als steen. Uitbuiting, diefstal, verraad. Door gewetenloze Nederlanders. Westerbork, Auschwitz. Maar tegelijkertijd zweeft het als een veertje. Door betoonde courage, liefde, trouw. Door humor vechtlust, lef. Frieda: 'Ontelbare malen heb ik tegenover de dood gestaan. Maar ik wilde nooit sterven. Ik dacht: er is nog zoveel moois, anders had ik niet meer geleefd'. En over haar moeder: 'Auschwitz. In één klap ontpopte de meegaande, luxe vrouw zich als een moedige, alerte leeuwin, haar jong -al snel weerloos- verdedigend. Ze redde mij het leven, zeker talloze malen, dat hield haar mentaal op de been'.
Hoogst indrukwekkend, ten diepste ontroerend.

Het meten van de wereld door Daniel Kehlmann. Het is in toonaarden bezongen, terecht, maar nu heb ik het zelf gelezen. Het beweeglijke, wonderschone werk over de twee mannen die, tegen het einde van de achttiende eeuw, onafhankelijk van elkaar, beginnen aan een absurdistisch, doch voor hen realistisch, karwei: het meten van de aarde. De een, Alexander von Humboldt, is vrijwel geen seconde thuis, de ander Carl Friedrich Gauss (van de "kromme van Gauss") verlaat zelden zijn pand. De beide wetenschappers ontmoeten elkaar in 1828 in Berlijn op een conferentie. Onverwijld neemt het gekissebis een aanvang. Maar: er ontstaat ook een zekere band, een onuitgesproken verstandhouding. De tochten in de geest en door woestijn en jungle zijn prachtig en humorvol beschreven. Doch minstens zo fraai en treffend is de weergave van hun latere jaren: het over de toppen van de roem heen zijn, de vergankelijkheid van de roem, de opkomende traagheid, fysiek en in het denken, kortom van de ouderdom en het voorportaal van de dood. ISBN 90 214 70306/NUR 302    www.querido.nl    En wat lees ik in Hide&Chic, van >Arthur Japin?

"Modern dédain" door Désanne van Brederode. Een vlammend protest tegen de immer oprukkende platheid. Tegen het aanpassen van het aanbod aan ge-opiniepeilde behoeftes. Tegen verschraling in de media. Tegen gepimpt taalgebruik. Prikkelend pamflet. ISBN 90 214 5313 4 NUR 323   www.querido.nl

'Literatuur en televisie', voor Hans Keller. Bundeltje ter gelegenheid van de toekenning van de twaalfde Laurens Janszoon Costerprijs, op 9 december 2005 in het Stadhuis van Haarlem. Naast het juryrapport welbewoorde bijdragen van: Ad van Liempt, Wim Noordhoek, Cherry Duins en Kees Fens. Alsook: het dankwoord en een filmografie van Keller plus een dvd (met een door de laureaat gemaakte compilatie uit zijn literaire programma's). Stichting Laurens Janszoon Coster, ISBN 90-78231-01-7. Dvd:VPRO. www.stichtingljc.nl

"Onder Heren, Keizers en Prinsen" door Liset Peters. Veertig interviews met bijzondere, bedrijvige mensen, in een piepklein stukje binnenstad. Van beiaardier tot handlezeres, van goudsmid tot muziekinstrumentenreparateur. Mét: hun motto's, een voorwoord van Kees Fens en foto's (Liset): de hoofdpersonen in eigen omgeving plus de gedeelde biotoop. Vormgeving: Jan van Toorn. Gebonden, 172 pagina's. Architectura & Natura. ISBN 90 76863 30 X. Ik hield het boek ten doop, op 10 november 2005, in het Amsterdams Historisch Museum.

>Toespraak   >Citaten   >Beeld


"De rotstreken van Arthur Rimbaud" door Guus Luijters.
Uitgeverij L.J. Veen, ISBN 90-204-0764-3

"Verf" door Hans Den Hartog Jager. Intervieuws met hedendaagse schilders over hun werk. Van Constant en Lucassen tot Westerik en Zandvliet.
Saillante citaten:

  • Armando: "Vakantie in het hoofd bestaat niet meer."
  • Francis Bacon: "Je kunt nooit wreed zijn in abstracte schilderijen."
  • Marlene Dumas: "Wist je dat parels in oesters door wrijving ontstaan? De wrijving houdt me gaande."
  • Jan van Goyen (in een brief aan Jacob van Ruysdael): "Ik tracht te schilderen de geluiden die het land mij voortbrengt."

  • Athenaeum-Polak & Van Gennep, ISBN 90-253- 2259X/NUR 646

    www.boekboek.nl    www.klassieken.nl



    "De Ware Vrijheid" door Luc Panhuysen. Over de levens van Johan en Cornelis de Witt. Geschreven in opdracht van de Stichting Dordtse Academie, daartoe financieel in staat gesteld door de Gemeente Dordrecht en enkele bedrijven. Uitgeverij Atlas, ISBN 90-450-1422- X. NUR 681/688.

    www.boekenwereld.com